የአንጀት መዘጋት ምንነት ፣ ምልክቶች ፣ ምክንያቶች ፣ ሕክምና

 የአንጀት መዘጋት ምንድን ነው?

ብዙ ጊዜ የምንመገበው ምግብ የመፈጨት ሂደቱን ካጠናቀቀ በኋላ በአንጀት ውስጥ ረጅም ጉዞ ይሄዳል፤ ነገር ግን የአንጀት መዘጋት በሚያጋጥምበት ወቅት ይህ የምግብ እንሽርሽሪት ይቆማል፡፡

የአንጀት መዘጋት በሁለት ይከፈላል: 

1. ሙሉ ለሙሉ መዘጋት (Complete)
2. በከፊል /በግማሽ (Incomplete) መዘጋት ናቸው

ዊቢ ኤም ዲ ድረ ገፅ እንደሚለው የአንጀት መዘጋት ትልቅ ወይም ትንሽ አንጀት የሆነ ነገር ሲዘጋበት የሚከሰት ከባድ ችግር ነው:: በተጨማሪም የምግብ መፍጫ ሥርዓትዎ መፍጨት የሚያቆም ከሆነ አንጀት መንቀሳቀስ ወይም ጋዝ ማለፍ አይችልም:: በተጨማሪም የሆድ ህመም እና የሆድ እብጠት ይስተዋላል:: ሰገራም ሊታገድ ይችላል:: ነገር ግን አንጀትዎ ከሰገራ ውጭ በሌላ ነገር ሲዘጋ ሐኪሞች የአንጀት መዘጋት ወይም መታጠፍ ብለው ይጠሩታል ::

የአንጀት ምልክቶች

የአንጀት መዘጋት የአንጀት መታጠፍ ወይም በከፊል መዘጋት ወይም ሙሉ በሙሉ መዘጋት ሊኾን ይችላል:: እንዲሁም የውሸት-እንቅፋት ተብሎ የሚጠራው ሊኖርዎት ይችላል:: በዚህ ጊዜ የአንጀት መቆረጥ ምልክቶች ሲኖርዎት በአካል ምንም የሚያግደው ነገር የለም:: በጨጓራና አንጀት ጡንቻዎችዎ ወይም በሚቆጣጠሯቸው ነርቮች ችግር ምክንያት ሊከሰት ይችላል:: የአንጀት መዘጋት ምልክቶች ብዙውን ጊዜ ከሆድ ህመም ጋር አብሮ ይመጣል:: ሌሎች ምልክቶች የሚከተሉትን ያካትታሉ:: የሆድ ድርቀት ፣ የጋዝ ለማለፍ መቸገር፣ የምግብ ፍላጎት እጥረት፣ ማቅለሽለሽ ወይም ማስታወክ ፣ ያበጠ ሆድ ፣ ተቅማጥ (በከፊል በመዘጋት) የሆድ ድርቀት ካለብዎ እና ከእነዚህ ምልክቶች አንዱ ካለዎት ወዲያውኑ ዶክተርዎን ያነጋግሩ:: የአንጀት ሕመም ያለባቸው ብዙ ሰዎች በዕድሜ የገፉና ሌሎች ከባድ ሕመሞች ይኖራቸዋል:: የአንጀት መታጠፉ ለሕይወት አስጊ በመኾኑ በፍጥነት ሕክምና ማግኘት ግድ ይለዎታል::

የአንጀት መዘጋት ምክንያቶች

አንጀትዎ በብዙ መንገዶች ሊዘጋ ይችላል:: ከምክንያቶቹ መካከልም የአንጀት የአንዱ ክፍል መዞር ይህም አንጀትን ሊዘጋው እና ማንኛውንም ነገር እንዳያልፍ ሊያግድ ይችላል፤ የአንጀት እብጠት፣ የአንጀት ክፍል እንደ ቴሌስኮፕ ወደ ሌላ ክፍል መንሸራተት፣ ጠባሳ ቲሹ (hernia) አንጀት በጣም ጠባብ እንዲሆንና እንዲሸነቆር በማድረግ ማንኛውንም ነገር ሊያሳልፍ ይችላል:: እንዲሁም በአንጀትዎ ውስጥ የሚገኝ ዕጢ ወይም ሌላ ዓይነት እድገት ሊያግደው ይችላል:: ወደ አንጀት የሚወስዱ የተጎዱ የደም ሥሮችም ወይም አንዳንድ የአንጀት ሕብረ ሕዋሳት ሊሞቱ ስለሚችሉ ለአንጀት መዘጋት ምክንያት ናቸው:: ብዙውን ጊዜ እብጠት ፣ የቀዶ ጥገና ሕክምናዎች ወይም ካንሰር የአንጀት መታጠፍን ያስከትላሉ :: የአንጀት መታጠፍ ወይም መዘጋት በዕድሜ የገፉ ሰዎች ላይ የመከሰት ዕድሉ ሰፊ ነው። በአንጀትዎ ውስጥ የአንጀት መሰናክሎች ሊከሰቱ ይችላሉ:: ነገር ግን እነሱ በትንሽ አንጀት ውስጥ የመኾን ዕድላቸው ሰፊ ነው:: ይህ ሁኔታ ካጋጠመዎት ለከፍተኛ አደጋ ተጋልጠዋል ማለት ነው:: የአንጀት ካንሰር ፣ የሆድ ካንሰር ፣ ኦቫሪን ካንሰር፣ በቀዶ ጥገና ምክንያት የተፈጠረ ጠባሳ ፣ሆድ ላይ የተደረገ የጨረር ሕክምና ፣ የተስፋፋ የሳንባ ካንሰር ፣ የጡት ካንሰርም ለአንጀት መታጠፍ ወይም መዘጋት መንስኤ ሊኾኑ ይችላሉ::

ምርመራ

የሆድ ድርቀት እንዳለዎ፣ ካንሰር እንዳለብዎ እና አዲስ ምልክቶች እንደነበሩዎት ዶክተርዎ ስለ ሕክምና ታሪክዎ ይጠይቀዎት ይኾናል። እንዲሁም ሆድዎን ያምዎት እንደኾነ ፣ ጋዝ ማለፍ መቻሉን ወይም በሆድዎ ውስጥ እብጠት እንዳለ ለማወቅ አካላዊ ምርመራ ያደርጉለዎታል። የደም ምርመራዎችን እና ሲቲ ስካን ወይም የራጅ ምርመራ ሊያዙልዎ ይችላል::

የአንጀት መዘጋት ሕክምና

ምናልባት ለህክምና ወደ ሆስፒታል መሄድ ያስፈልግዎታል:: ሐኪምዎ በደም ሥር (በደም ሥር ወይም በ IV) በኩል መድሃኒት እና ፈሳሽ ይሰጥዎታል። እንዲሁም በአፍንጫዎ በኩል እና ወደ ሆድዎ ውስጥ ቀጭን ቱቦን ሊያስገባ ይችላል:: ይህ ናሶጋስትሪክ (NG) ቧንቧ ይባላል:: የበሽታ ምልክቶችዎን ለማቃለል ፈሳሾችን እና ጋዝን ያስወጣል:: አብዛኛዎቹ ከፊል እገዳዎች በራሳቸው የተሻሉ ይሆናሉ:: ዶክተርዎ በአንጀትዎ ላይ ቀለል ያለ ልዩ ምግብ ሊሰጥዎ ይችላል:: የአየር ወይም ፈሳሽ በአንጀትዎ ውስጥ ያለውን ግፊት ከፍ በማድረግ እገዳዎችን ለማፅዳት ይረዳሉ:: አንጀትዎ በሚጎዳበት ጊዜ ቀዶ ጥገና ብዙውን ጊዜ ሙሉ በሙሉ ለተዘጋ አንጀት የተሻለው ሕክምና ነው:: ሀኪምዎ የተዘጋበትን ምክንያት ማከም ወይም የታገደውን አካባቢ እና ማንኛውንም የተጎዳ ህብረ ህዋስ ማውጣት ይችላል::

ማጠቃለያ!

👉ምልክቶቹ 

• የሆድ ህመም 
• ከፍተኛ የሆድ ድርቀት
• ክፍተኛ የሆድ መነፋት 
• ማቅለሽለሽ/ ማስመለስ
• የምግብ ፍላጎት መቀነስ
• ሰገራ/ አየር ማለፍ አለመቻል 
• የሆድ ማበጥ

👉 መንስኤዎቹ 

• የአንጀት ስርአቱ ላይ ችግር ከጋጠመ
• አንጀት ላይ አካላዊ ቸግር ሲያጋጥም (Mechanical obstructions)
• የሴቶች የመራቢያ አካላት ላይ እባጮች (ውሀ የቋጠሩ ነገሮች ካሉ)
• የተከማቸ ሰገራ ካለ

👉 የአንጀት መዘጋት ሲያጋጥም  

• የጨጓራ አሲድ  
• የተመገብነው ምግብ 
• ፈሳሸ እና አየር የተዘጋው የአንጅት ክፍል ላይ በመጠራቀማቸው ምክንያት በከባድ ግፊት አማካኝነት የአንጀት ክፍሉ መበጠስ (Rupture) መሆን ሲያጋጥመው እዛ ላይ የተራቡት ባክቴሪያዎች ወደ ሆድ እቃ በመግባት ብክለት በማስከትል ህይወትን አስጊ ደረጃ ላይ ያደርሳል ፡፡